TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

          20.Yasama döneminde hükümsüz sayılan 1/834 esas numaralı hemşirelik ve türk hemşireleri birliği kanunu tasarısını iç tüzüğün 77. maddesine göre yeniliyorum.

         Gereğini arz ederim.

         Saygılarımla

Işılay SAYGIN
İzmir Milletvekili

GENEL GEREKÇE

Türkiye'de 6283 sayılı Hemşirelik Kanununun yürürlüğe girdiği 28.2.1954 tarihinden bu yana 44 yıl geçmiştir. 44 yıllık sürede dünyamızda sağlıklı kalma, sağlığı geliştirme ve fiziksel veya ruhsal sağlığı bozulmuş olanların bakımına yönelik anlayıştaki gelişmeler, sağlık hizmeti sunumu anlayışında da değişiklikler yapılması gereğini doğurmuştur. Tüm bu gelişmeler ülkemizde en son Ulusal Sağlık Politikası Hedef. İlke ve Stratejilerinde ifadesini somut olarak bulmuştur.

İki bin yılına hazırlık olmak üzere otuz hedef içeren Ulusal Sağlık Politikasının Sağlık Hukukuna yönelik olan 3 üncü hedefi, mevcut sağlık mevzuatının büyük bir kısmının günün ihtiyaçlarına cevap veremeyecek kadar eskimiş olduğu sorunundan hareketle, yeni düzenlemelerin güncel ihtiyaçlara cevap verebilen ve gelişmeleri takip eden bir sistem içinde. Türkiye'nin uluslararası antlaşmalara taraf olarak üstüne aldığı yükümlülükleri ve Avrupa Birliği Politikalarını göz önüne alma ilkesi doğrultusunda, mevcut mevzuatı bütünüyle ele alarak güncelleştirmeyi bir strateji olarak benimsemektedir.

Yine aynı politika, hastanelerin uygun maliyet ve kalitede hizmet sunan otonom kuruluşlar haline gelmesine; hasta hakları ve etik gibi çok önemli kavramların tartışılarak sağlık hukuku içinde yer almasına; bebek, çocuk, anne ölüm hızlarının düşürülmesine; yaşlı sağlığı ve ruh sağlığına yönelik hizmetler sisteminin kurulmasına; çevre sağlığına ve sağlıklı yaşam biçimlerine yönelik, ülkemiz sağlığı yönünden büyük önem taşıyan hedefler içermektedir. Bu hedeflere çok iyi yetiştirilmiş insan gücüyle ve bu insan gücünün öngörülen sistem içinde ihtiyaç olarak ortaya çıkan yeni görev, yetki ve sorumluluklarının uygun mevzuatla açıklığa kavuşturulmasıyla ulaşılabilir.

6283 sayılı Hemşirelik Kanununda eskiyen ve bu nedenle bugünün ihtiyaçlarına cevap vermek üzere geliştirilen hedeflere ulaşmada hemşireyi ve hemşirelik hizmetlerini gerilerde kalmaya veya yetersiz olmaya sevk eden unsurlar nelerdir? Bu temel sorunun cevabı;

1. Ulusal Sağlık Politikası karşısında mevcut Kanunun.

2. Uluslararası kuruluşların görüş ve kararlarının,

3. Hemşirelerin şikayet ve isteklerinin incelenmesiyle ortaya çıkacaktır.

1. Ulusal Sağlık Politikası ve Hemşirelik Kanunu

6283 sayılı Kanun, ortaokulu bitirmiş ve 25 yaşından yukarı gün almamış kadınlardan. Sağlık Meslek Lisesi Hemşirelik Programlarında 3 yıl (1958'de 4 yıl olmuştur) okuyup hemşire unvanı alanların görev ve yetkilerini belirlemiştir. Hemşirelere verilen bu görev ve yetkiler; müdavi tabip tarafından tavsiye edilen tedavi tedbirlerini uygulama, çiçek aşısını ve acil hallerde icap eden pansumanları reysen tatbik etme, müdavi tabibin tavsiyesi üzerine, sağlık kurumlarında veya dışarıda hastalara, deri altına, adale içine ve damar içine şırınga yapma, dispanserler ve sağlık kurumlarınca görevlendirildikleri koruyucu hekimlik işlerinde halka sıhhi tedbirleri, sağlık korunma çarelerini ve müracaat etmeleri lazım gelen sağlık kurumlarını bildirme, bulaşıcı hastalıklarla mücadele tedbirlerini alma ve tatbik etmeden oluşmaktadır.

Buradan da anlaşılacağı gibi meslek lisesi düzeyindeki eğitim nedeniyle yardımcı ve teknik hizmetler sınıfında mütalaa edilen hemşireden beklenenler yalnız ve yalnızca, tabibin tedaviye yönelik isteklerini harfiyen uygulamak, iğne yapmak, hastaneler dışında, dispanserler ve sağlık kurumlarında temel sağlık hizmeti kapsamına giren bazı görevleri yapmaktan ibarettir.

Sınırlı olmak kaydıyla yalnızca tedaviye yönelik olan ve "bakım" gibi çok önemli bir kavram ile onun etrafındaki sorumluluk ve yetkileri içermeyen yürürlükteki Hemşirelik Kanunu, sağlıkta insan veya hasta gerçeğine olan yaklaşımı yansıtma bakımından 1950'li yılların anlayışı ile sınırlıdır. Bugün çok iyi bilindiği gibi hemşireler, yalnızca Kanunda belirtilen kurumlarda görev yapmadıkları gibi, yine Kanunda işaret edilenlerin çok ötesinde yüksek teknoloji kullanmayı gerektiren görevler de dahil pek çok görevi yapmaktadırlar.

Ulusal Sağlık Politikamızın 2000'li yıllarda sağlıklı bir topluma ulaşma ana hedefinin içerdiği, hasta haklan, etik. kaliteli hizmet, hizmetlerde hakkaniyet gibi çok önemli kavramların yol göstericiliğinde organize edilerek yürütülmesi öngörülen hizmetlerin başarıya ulaşması ancak, bu kavramlara sahip çıkabilecek, onu zenginleştirecek, takipçisi olabilecek nitelikteki insan gücünün varlığı ile mümkün olabilir. Toplumumuzun bu nitelikteki insan gücüne şiddetle ihtiyacı vardır.

2. Uluslararası Kuruluşların Görüş ve Kararları

Dünya Sağlık Örgütü. Türk Hemşireler Derneği'nin de üyesi olduğu Uluslararası Hemşireler Konseyi. Avrupa Konseyi. Avrupa Birliğine bağlı ülkeler ve Uluslararası Çalışma Örgütü, hemşireliği ileri derecede karmaşık ve sorumluluk isteyen fonksiyonları – ev. işyeri, oku, üniversite, mülteci kampı, ceza evi, hastane, temel sağlık bakımı verilen yerler vb. – üstlenmek durumunda olan bir meslek olarak kabul etmekte ve hemşirelerin aşağıda bildirilen dört görevi tanı anlamıyla yerine getirebilecek yetkilere sahip olmasını öngörmektedir.

Bu görevlerden ilki ister geliştirici, önleyici, tedavi edici ve rehabilitasyona yönelik, isterse destekleyici nitelikte olsun bireylere, ailelere veya gruplara hemşirelik bakım hizmetinin götürülmesini ve hizmetin yönetimini kapsamaktadır. Bunun için hemşirelik süreci adı verilen bir dizi akılcı adımların sırasıyla izlenmesi en etkin sonucun elde edilmesini sağlar.

Hemşirenin ikinci görevi hastalar veya hizmet sunulacak olanlar bir sağlık bakım personelinin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, değerlendirilmesi ve eğitilmesidir.

Sağlık bakım ekibinin etkin bir üyesi olarak çalışmak ise hemşirenin üçüncü görevidir. Hemşirelik hizmetlerinin planlanması, organizasyonu, yönetimi, değerlendirilmesi amacıyla bireyler, aileler, toplumlar ve diğer sağlık personeli ile işbirliği yapma, hemşirelik bakım ekibine liderlik etme. sağlık hizmetlerinin planlanması, sunulması, geliştirilmesi, koordine edilmesi ve değerlendirilmesi konularında birden fazla disiplin ve sektörden temsilcilerin oluşturdukları ekiplerdeki insanlarla işbirliği yapma, politika geliştirme ve program planlanması alanlarında aktif rol alma bu görevleri arasındadır.

Dördüncü görevde eleştirel düşünce ve araştırmalar yoluyla hemşirelik uygulamalarının geliştirilmesidir. Hemşirelik uygulamaları ve eğitimi alanında bilginin artırılması veya beceriler geliştirilmesini sağlayacak araştırma alanlarını belirlemek ve gerektiğinde bu tür çalışmalara katılmak, hemşirelik araştırmalarında yol gösterici olabilecek kabul görmüş ve uygun kültürel, ahlakî ve meslekî standartları uygulamak bu görevleri arasındadır.

Yine, Dünya Sağlık Örgütü'nün bir üst kurulu olan Dünya Sağlık Asamblesi'nin Mayıs 1992 tarihli 45’inci oturumunda Herkese Sağlık Stratejileri doğrultusunda aldığı kararların tamamı (WHA 45.5 May. 1992) hemşireliğin profesyonel bir meslek olarak kabul edilmesi gereğinin somut bir delilidir.

3. Hemşirelerin Şikâyet ve İstekleri

Ülkemizde önceleri meslekle ilgili şikâyetlerini ağırlıklı olarak özlük haklarına ilişkin tartışmalarla sınırlandıran hemşireler, son on yılda meslekî kimlikleri ile ilgili sorunları gündeme getirir olmuşlardır. Bugün bu sorunlar hemşirelikle ilgili gündemin ana konusunu teşkil etmektedir.

Hemşirelik eğitiminden, hemşirelik, hizmetlerinin yönetimine kadar geniş bir alanda yapılan araştırma sonuçlarından, özel günlerde yapılan söyleşilerden, Yüksek Sağlık Şûrasına ve adalete intikal eden vakalardan, hasta ve yakınlarının isteklerinden, basında sık sık yer alan haberlerden çıkan sonuç, hemşirelik mesleğinin görev, sorumluluk ve yetkileri genişletilmiş, kendi eğitim ve hizmetlerini yönlendiren bağımsız bir meslek olması gerektiği doğrultusundadır. Hemşireler bir ekip hizmeti olan sağlık hizmetlerinde ekibin yalnızca söylenenleri yapan bir üyesi olmak yerine ekip kavramının da işaret ettiği gibi oluşturulacak kararlarda eşit ölçüde pay sahibi olabilecek güçlü üyeler olmak istemektedirler.

Ulusal Sağlık Politikasının sağlık insan gücüne yönelik 18’inci hedefi, sağlık meslek gruplarının sayısal olarak yeterli olanlarının meslek birliklerini kurmaları için kanunî düzenlemeler yapmayı bir strateji olarak kabul etmiştir. Ancak, sağlık meslekleri içerisinde sayısı en yüksek olan bir meslek grubunun, Anayasanın 135’inci maddesinde bildirilen görevleri yerine getirmek üzere meslek birliğinin yıllar içerisinde teessüs ettirilmemiş olması, meslek adına bir kayıp olduğu gibi. içinden geçmekte olduğumuz demokratikleşme süreci ve bağlı olduğumuz Avrupa Konseyi ile bağlanma aşamasında olduğumuz Avrupa Birliği normlarına göre önemli bir uyuşmazlık göstermektedir.

Değinilen tüm gelişmeler, kararlar ve istekler hemşirelik eğitimi ve hizmetleriyle Türk Hemşireler Birliğinin toplumun ve dolayısıyla mesleğin yararı açısından yeni bir kanunla düzenlenmesi gereğini kaçınılmaz kılmaktadır.


>>Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
>>Türiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Tasarısı
>>Hazineye Kalan Taşınmaz Mallardan Bazılarının Zilyedlerine Devri Hakkında Kanunun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
>>Aile Mahkemelerinin Kuruluşu ,Görev Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Teklifi
>>Emekli Sandığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
>>Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
>>Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
>>2510 Sayılı İskan Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi1
>>İzmir ilinde Karabağlar Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi
>>Emlak Vergisi Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
>>Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu,Sosyal Sigortalar Kanunu Ve Esnaf Ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
>>Kadastro Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi
>>Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılması Hakkında İçtüzük Teklifi
>>1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
>>Türkçenin Kullanılmasına İlişkin Kanun Teklifi
>>403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun Bir Maddesinde Değişiklik Yapan Kanun Teklifi

Işılay Saygın | Fatma Saygın | Osman Nuri Saygın | İzmir | Buca | Turizm Bakanlığı | Çevre Bakanlığı | Devlet Bakanlığı | Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı | Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü | İzmir Milletvekilliği | Ödül ve Plaketler


DenizWeb © 2003 - 2008